επέβαλε το χτίστιμο ενός τέτοιου ισχυρού και οχυρού κτιρίου.Εξαιρετικής τέχνης και μεγαλόπνοης εκτέλεσης είναι οι περίφημες αγιογραφίες του Καθολικού, έργο του ονομαστού αγιογράφου Γεωργίου Μόσχου από το Ναύπλιο. Μια τεράστια ποικιλία στα Θέματα της εικονογράφησης, ένας εκπληκτικός ρεαλισμός στην απόδοση των μορφών και ένας σπάνιος χρωματικός πλούτος που δίνει ζωντάνια στα εικονιζόμενα πρόσωπα διακρίνουν τις αγιογραφίες του Καθολικού. Ο Μόσχος υπήρξε δεξιοτέχνης προσωπογράφος και η μεγάλη του κλάση φαίνεται κατ' εξοχήν στα πρόσωπα των εικονιζομένων μορφών, ενώ δε λείπουν από τα έργα του και πολλές άλλες ζωγραφικές αρετές.
Δίπλα από το Καθολικό βρίσκεται το παρεκκλήσιο της Ζωοδόχου Πηγής, κτίσμα του 1707 . Σ' αυτό το παρεκκλήσιο λειτούργησε κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας Κρυφό Σχολειό. Η Μονή εξάλλου ανέπτυξε μεγάλη εθνική δράση στους ζοφερούς εκείνους χρόνους της δουλείας. Λόγω των εξαιρετικών προνομίων με τα οποία την είχαν επιδαψιλεύσει Οικουμενικοί Πατριάρχες (Ιερεμίας Β" ο Τρανός, Γρηγόριος Ε" κ.ά.) και Σουλτάνοι (ανάμεσα στους άλλους υψηλούς ορισμούς των Σουλιάνων ιδιάζουσα και εξέχουσα θέση κατέχει οΑχτιναμές του Μωάμεθ, του ιδρυτού του Μωαμεθανισμού)

Η Μονή κατόρθωσε να αποκτήσει μεγάλη κτηματική και χρηματική περιουσία, την οποία διέθεσε χωρίς
φειδώ για την εξαγορά αιχμαλώτων, την αγορά τροφίμων και πολεμοφοδίων, την οργάνωση συσσιτίων για τους φτωχούς και την παροχή οικονομικής βοήθειας σε στρατιωτικούς αρχηγούς του Αγώνα ( οπλαρχηγούς) και άλλους. Σώζονται ορισμένες επιστολές του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη προς τον Ηγούμενο και τους Αδελφούς της Μονής με τις οποίες ο θρυλικός Γέρος του Μωριά εκφράζει τη βαθειά του ευγνωμοσύνη και την εύνοιά του προς τη Μονή των Αγίων Τεσσαράκοντα, στην οποία πολλές φορές βρήκε καταφύγιο με τα παλληκάρια του, καθώς επίσης τροφή και χρήματα.Ωστόσο, η Μονή γνώρισε και μεγάλες δοκιμασίες και πολλές φορές απειλήθηκε με ολοκληρωτική καταστροφή. Στα 1770 , στα Ορλωφικά, η Μονή πυρπολήθηκε από στίφη Αλβανών, ενώ στα 1826 οι Αιγύπτιοι του Ιμπραήμ την παρέδωσαν στο πυρ για δεύτερη φορά. Οι αλλεπάλληλες αυτές πυρκαγιές είχαν ως αποτέλεσμα να καταστραφούν εν μέρει οι υπέροχες αγιογραφίες του Καθολικού.

Στα 1943 οι Γερμανοί του Χίτλερ έκαψαν και πάλι τη Μονή, αυτή τη φορά όχι το καθολικό, αλλά τα κελλιά των Μοναχών και άλλους χώρους. Μετά από αυτήν την τελευταία καταστροφή, η Μονή, χάρη στην επιμονή και προθυμία των Μοναχών της και των κατοίκων των γύρω χωριών, άρχισε να ανοικοδομείται και να ανασυγκροτείται.Σε απόσταση περίπου μισής ώρας με τα πόδια, πάνω στο βουνό, βρίσκεται η Παλαιά Μονή των Α γίων Τεσσαράκοντα (Παλαιομονάστηρο), κτίσμα του 1250 . Πρόκειται για έναν υπέροχο σπηλαιώδη Ναό, κατάγραφο από υψηλής καλλιτεχνικής στάθμης αγιογραφίες του Λακεδαιμονίου αγιογράφου Κωνσταντίνου Μανασσή.

Πάνω από το Καθολικό σώζονται ερείπια από ένα κτίσμα, το οποίο προφανώς ήταν η Τραπεζαρία (Τράπεζα) της Μονής. Παντού γύρω από το Καθολικό σώζονται κτίσματα ή ερείπια κτισμάτων, τα οποία συνθέτουν την εικόνα ενός μεγαλοπρεπούς μοναστικού συγκροτήματος με οργανωμένη μοναστική ζωή. Σε κάποια απόσταση από το Παλαιομονάστηρο σώζονται τα παρεκκλήσια του Τιμίου Προδρόμου και της Αναλήψεως, αριστουργήματα και τα δύο της μοναστηριακής αρχιτεκτονικής. Η εγκατάλειψη του Παλαιομονάστηρου και η μετάβαση και οριστική εγκατάσταση των μοναχών στη νέα Μονή υπαγορεύτηκαν από δύο κυρίως λόγους: α) τις δυσμενείς κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής, οι οποίες δυσχέραιναν τη ζωή των μοναχών, ιδίως κατά τη διάρκεια του χειμώνα, οπότε από τα νερά των βροχών πλημμύριζε ο γειτονικός ποταμός Σωφρόνης, και β) τις συνεχείς επιδρομές Αλβανών και άλλων κακοποιών στοιχείων, οι οποίες έθεταν σε κίνδυνο την ίδια τη ζωή των μοναχών, και γι' αυτό καθιστούσαν αναγκαία την άμεση εγκατάλειψη της Μονής. Σ' όλη τη μακραίωνη ιστορία της ποτέ, εκτός

από ελάχιστες περιπτώσεις, δεν ερημώθηκε η Μονή. Αντιθέτως, πάντοτε μοναστικές αδελφότητες εγκαταβιούσαν σ' αυτήν και ο μοναχισμός ανθούσε και άκμαζε σε όλες τις εποχές. Αυτή την παράδοση αιώνων προσπαθεί να διατηρήσει και η σύγχρονη μοναστική αδελφότητα των Αγίων Τεσσαράκοντα..Η Μονή γίνεται ο τόπος, όπου μέσα στην ησυχία και στην ολοκληρωτική απουσία των κοσμικών περισπασμών και συγχύσεων η ψυχή ζει έντονα την παρουσία του Θεού. Μέσα στο σύγχρονο κόσμο η Μονή αποτελεί φάρο πνευματικό και κιβωτό των παραδόσεων του ορθόδοξου Εθνους μας.

Η Μονή πανηγυρίζει στις 9 Μαρτίου, εορτή των Α γίων Τεσσαράκοντα Μεγάλων Μαρτύρων, και δέχεται εκείνη την ημέρα πλήθη προσκυνητών, τα οποία συρρέουν από παντού γιανα εκφράσουν την πίστη και ιην ευλάβειά τους στους Αγίους.

Το Κείμενο αποτελεί ευγενική προσφορά της Μονής. Απο το Λακωνικό Ημερολόγιο.